Ön İnceleme
Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editör kurulu tarafından görevlendirilen alan editörü tarafından değerlendirilir. Bu aşamada makaleler; derginin amaç ve kapsamına uygunluk, bilimsel yeterlilik, özgünlük, dil ve yazım kuralları ile şekil şartları bakımından incelenir. Alan editörü, çalışmanın hakem değerlendirme sürecine gönderilmesine veya dış hakem incelemesine gerek duyulmaksızın reddedilmesine yönelik ön kararını editör kuruluna sunar.
Çalışmalar; derginin kapsamı dışında kalması, güncel literatüre yeterli katkı sağlamaması, özgünlük düzeyinin yetersiz olması, bilimsel yöntem açısından önemli eksiklikler içermesi veya akademik yazım ilkelerine uygun hazırlanmamış olması gibi nedenlerle bu aşamada reddedilebilir.
Hakem Değerlendirmesi
Ön incelemeyi başarıyla geçen çalışmalar, alanında uzman en az iki bağımsız hakemin değerlendirmesine sunulur. Hakemlere, çalışma özeti ve değerlendirme süresini içeren davet mektubu gönderilir. Daveti kabul eden hakemlere makalenin tam metni ve değerlendirme yönergeleri iletilir.
Hakemler, çalışmaları bilimsel özgünlük, yöntemsel yeterlilik, literatüre katkı, kuramsal ve uygulamalı değer ile akademik yazım ilkeleri açısından değerlendirerek raporlarını editör kuruluna sunarlar.
Karar Süreci
Hakem raporlarının editör kuruluna ulaşmasının ardından çalışma hakkında nihai değerlendirme yapılır. İki hakemin de olumlu görüş bildirmesi durumunda makale kabul edilebilir veya gerekli görülen düzeltmeler talep edilebilir. Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde çalışma üçüncü bir hakemin değerlendirmesine gönderilir. Nihai yayın kararı, hakem raporları ve editör kurulunun değerlendirmesi doğrultusunda verilir.
Editör kurulu, hakem görüşlerinin yanı sıra çalışmanın derginin yayın politikalarına uygunluğunu, bilimsel katkı düzeyini ve yayın planlamasını da dikkate alır. Ayrıca yayımlanması kabul edilen çalışmaların hangi sayıda ve hangi sırayla yayımlanacağına karar verme hakkını saklı tutar.
Değerlendirme Sonuçları
Hakem değerlendirme süreci sonunda çalışmalar aşağıdaki kararlardan biri ile sonuçlandırılır:
Kabul: Çalışma herhangi bir düzeltme gerektirmeksizin yayıma kabul edilir.
Minör Revizyon: Çalışmanın yayımlanabilmesi için sınırlı düzeyde revizyon yapılması istenir.
Majör Revizyon: Çalışmanın yeniden değerlendirilmesini gerektirecek kapsamlı değişiklikler talep edilir.
Red: Çalışmanın bilimsel yeterlilik, özgünlük veya derginin yayın politikalarına uygunluk kriterlerini karşılamadığı durumlarda yayımlanması uygun görülmez.
Düzeltme talep edilen çalışmalarda hakem görüşleri yazara iletilir ve revize edilen metin gerekli görülmesi hâlinde yeniden hakem değerlendirmesine sunulabilir. Kabul edilen çalışmalar için yayın süreci başlatılır ve yazara yazılı olarak bilgi verilir. Reddedilen çalışmaların yazarlarına ise karar ve gerekçeleri editör kurulu tarafından bildirilir.
تُحال البحوث المقدمة إلى المجلة في المرحلة الأولى إلى محرر المجال المختص الذي تُكلِّفه هيئة التحرير، وذلك لإجراء الفحص الأولي. وفي هذه المرحلة تُقيَّم البحوث من حيث مدى توافقها مع أهداف المجلة ونطاقها العلمي، ومستواها العلمي، وأصالتها، وسلامة لغتها، والتزامها بقواعد الكتابة العلمية والشروط الشكلية المعتمدة.
ويقدّم محرر المجال توصيته الأولية إلى هيئة التحرير بشأن إحالة البحث إلى مرحلة التحكيم العلمي أو رفضه دون الحاجة إلى عرضه على المحكّمين الخارجيين.
ويجوز رفض البحث في هذه المرحلة لأسباب متعددة، من بينها: خروجه عن نطاق المجلة، أو عدم تقديمه إسهامًا علميًا كافيًا للأدبيات الحديثة، أو ضعف مستوى الأصالة العلمية فيه، أو اشتماله على نواقص جوهرية في المنهج العلمي، أو عدم التزامه بقواعد الكتابة الأكاديمية.
تُحال البحوث التي تجتاز الفحص الأولي بنجاح إلى ما لا يقل عن محكّمين اثنين مستقلين من المتخصصين في مجال البحث. ويُرسل إلى المحكّمين خطاب دعوة يتضمن ملخص البحث والمدة الزمنية المحددة لإتمام عملية التحكيم. وبعد قبول الدعوة، يُزوَّد المحكّمون بالنص الكامل للبحث وبإرشادات التحكيم المعتمدة.
ويقيّم المحكّمون البحوث من حيث الأصالة العلمية، وكفاية المنهجية المتبعة، والإسهام في الأدبيات العلمية، والقيمة النظرية والتطبيقية، ومدى الالتزام بقواعد الكتابة الأكاديمية، ثم يرفعون تقاريرهم إلى هيئة التحرير.
بعد وصول تقارير المحكّمين إلى هيئة التحرير، تُجرى المراجعة النهائية للبحث. فإذا أوصى المحكّمان بقبول البحث، جاز قبوله للنشر مباشرة أو طلب إجراء بعض التعديلات اللازمة. أما إذا اختلفت آراء المحكّمين، بحيث أوصى أحدهما بالقبول والآخر بالرفض، فيُحال البحث إلى محكّم ثالث لإبداء الرأي. ويُتخذ القرار النهائي بشأن النشر استنادًا إلى تقارير المحكّمين وتقييم هيئة التحرير.
وتأخذ هيئة التحرير بعين الاعتبار، إلى جانب آراء المحكّمين، مدى توافق البحث مع سياسات النشر المعتمدة في المجلة، ومستوى إسهامه العلمي، وخطة النشر الخاصة بالمجلة. كما تحتفظ بحق تحديد العدد الذي يُنشر فيه البحث المقبول وترتيب نشره ضمن محتويات العدد.
تنتهي عملية التحكيم بإحدى القرارات الآتية:
القبول (Accept): يُقبل البحث للنشر دون الحاجة إلى أي تعديلات.
تعديلات طفيفة (Minor Revision): يُطلب من الباحث إجراء تعديلات محدودة قبل قبول البحث للنشر.
تعديلات جوهرية (Major Revision): يُطلب من الباحث إجراء تعديلات واسعة تستوجب إعادة تقييم البحث.
الرفض (Reject): يُرفض البحث إذا لم يستوفِ معايير الكفاية العلمية أو الأصالة أو متطلبات وسياسات النشر المعتمدة في المجلة.
وفي حال طلب إجراء تعديلات، تُرسل ملاحظات المحكّمين إلى المؤلف، ويجوز عرض النسخة المعدلة على المحكّمين مرة أخرى عند الحاجة. أما البحوث المقبولة فتُستكمل إجراءات نشرها، ويُبلَّغ المؤلف بذلك رسميًا. وفي حالة رفض البحث، تُخطر هيئة التحرير المؤلف بقرار الرفض وأسبابه.